Nüfus Azalmasının Siyasi, Sosyal ve Ekonomik Nedenleri:
Nüfus azalması, yalnızca demografik bir olgu değil; aynı zamanda toplumların siyasal düzenlerini, sosyal yapısını ve ekonomik sürdürülebilirliğini doğrudan etkileyen çok boyutlu bir süreçtir. Evliliklerin azalması, boşanmaların artması ve çocuk yapma oranının düşmesi, birden çok nedenden kaynaklanmaktadır. Bu makalede, nüfus azalmasının temel nedenleri üç eksen üzerinden tartışılacaktır: siyasal, sosyal ve ekonomik.
I. Siyasal Nedenler
Göç Politikaları: Katı sınır kontrolleri ve göçmen karşıtı politikalar, nüfusun doğal yenilenmesini engelleyebilir. Ülkeler ve bölgeler arası nüfus akışının nedenleri irdelenmelidir.
Savaş ve Güvenlik Sorunları: İç savaşlar, siyasi istikrarsızlık ve otoriter rejimler, kitlesel göçlere ve doğum oranlarının düşmesine yol açar. Paylaşım temelli adaletsizlikler ve kutuplaşmalar sorunun temelinde yer almaktadır.
Devletin Sosyal Politikaları: Çocuk bakımına, eğitim ve sağlık hizmetlerine yönelik yetersiz destek, ailelerin çocuk sahibi olma kararlarını olumsuz etkiler. Bu noktada işsizlikle birlikte gelirlerin baskılanması yönündeki siyasi tercihlere bakmak gerekir.
II. Sosyal Nedenler
Kültürel Değişim: Modernleşme ve bireyselleşme, geleneksel aile yapısının çözülmesine ve doğurganlığın azalmasına neden olur. Geleneksel yapıdaki bozulma pozitif nedenlerden kaynaklanıyorsa olumlu, geriye doğru gidişten etkileniyor ise olumsuzdur!
Kadınların Toplumsal Konumu: Kadınların eğitim ve iş gücüne katılımının artması, doğum oranlarını düşürürken aynı zamanda toplumsal eşitliği güçlendirir. İnançlara, yaşama biçimine yapılan müdahaleler, özünde temel haklara yönelik olarak değerlendirilmelidir. Genellikle yük yansıması, toplumun zayıf halkalarında yoğunlaşır. Toplumların zayıf halkaları; kadınlar, çocuklar, yaşlılar ve hastalardır.
Yaşlanan Nüfus: Ortalama yaşam süresinin uzaması, nüfusun yaşlanmasına ve genç nüfusun azalmasına yol açar. Aynı süreçte ve bir biçimde emek pazarına yönelen göçler, nüfus bileşeninde olumsuz sonuçlar doğurur.
III. Ekonomik Nedenler
İşsizlik ve Geçim Zorlukları: Ekonomik belirsizlik, ailelerin çocuk sahibi olma kararlarını erteler veya sınırlar. Özellikle üretimin farklı nedenlerle engellenmesi ile birlikte aracı satıcıların kontrolsüz bırakılması, fiyat artışlarını tırmandırmaktadır. Bu koşullarda iş bulmak ve istikrarlı bir gelire sahip olmak güçleşmektedir.
Kentleşme: Büyük şehirlerde yaşam maliyetlerinin yükselmesi, doğurganlığı azaltan önemli bir faktördür. Uygulanan ekonomik politikalar kırsalın imansızlaştırılmasına ve servet transferinin hızlanmasına neden olmaktadır. Özellikle finans sektörü büyümek için soğururken, yığınları hızla yoksullaştırmaktadır.
Refah Devleti Krizi: Sosyal güvenlik sistemlerinin zayıflaması, yaşlı nüfusun yükünü artırarak ekonomik dengeleri bozar. Demokratikliğin ve adil paylaşımın olmadığı yapılarda bozulmalar kaçınılmazdır. Normal dışılıklara bilerek ve isteyerek yol verip, normal sonuçlar beklemek olası değildir!
Sonuç
Nüfus azalması, yalnızca demografik bir istatistik değil; siyasal kararların, sosyal dönüşümlerin ve ekonomik koşulların kesişiminde ortaya çıkan karmaşık bir süreçtir. Bu sürecin yönetilmesi, devletlerin uzun vadeli politikalarıyla olduğu kadar toplumların kültürel ve ekonomik adaptasyonuyla da mümkündür. Devletin temel amacı, devletine iradi bir kararla ve ortak yaşam istemi temelinde katılan bireylerin, her koşulda yaşam güvencelerinin sağlanmasıdır. İnsan onuruna yaraşır bir iş güvencesiyle birlikte gelir güvencesinin sağlanmasıdır. Bunun için gerekli olan kaynakların kamu yararına kullanılmasıdır. Kaynak kullanımı istihdam yaratmalı yaşamsal gerekliliği olan üretimleri güvenceye almalıdır. Temel hakların gözetildiği bir yapıda fırsat eşitliği ve adaletli bir bölüşüm kurumsallaştırılmalıdır. Yani, demokratik olmayan bir ortamda hiçbir şeyin güvencesi olmayacağı için insanların evlenerek ev kurmaları ve çocuk sahibi olmaları güçleşir. Bunun yanı sıra, nitelikli emek, kendince daha uygun gözüken ülkelere göç etmeye başlar. Doktorlarımız ve mühendislerimiz ülke dışına gidiyorsa bunun temel nedeni konumlarına uygun iş bulamamaları ve yaşam koşullarının her geçen gün daha da zorlaşmasıdır. Genç nüfusun göçü, doğum oranını olumsuz etkiler. Yaşlı nüfus oranı artmaya başlar…
