“İç cephe” dediğinde, ben bunu yalnızca savaşın ya da çatışmanın arka planı olarak değil, toplumsal dayanışmanın, ortak iradenin ve birlikte yaşama kararlılığının mekânı olarak anlıyorum. Yani dışarıda fırtına kopsa da içeride bir halkın birbirine bağlanma biçimleri vardır. İç cephe olgusunu irdelemeden önce, toplumdaki güç odaklarına bakmak gerek. İlk akla gelen, emek ve sermaye cephesi ve o cephelerdeki örgütlü yapılanmalardır. Partiler, sendikalar, dernekler, kooperatifler, vakıflar ve meslek gruplarının örgütleri. Bunların önde geleni ise ordudur. Bunlara ek olarak söylenecek olan, eşitlikten yana sorunlu olan kadınlardır. “Şeytan ayrıntıda gizlidir.” Söylemini doğrularcasına, iç cephenin kırılganlığı ayrıntılarla ilişkilidir. Genel şeyler için toplumu birleştirebilirsiniz ama, bireysel farklılıkları aynılaştıramazsınız! Ayrıca farkındalıklı farklılıklar değil, farkındasızlıklarda yığışır kırılma noktaları. İç Cephe Nedir?
Toplumsal Dayanışma Alanı: İç cephe, bireylerin ortak değerler, iradi tercihler ve amaçlar etrafında kenetlendiği alandır. Yani, kamu yararı temelinde oluşmuş olan kamusal alanlardır. Ortak yararlanma duygusunun paylaşılması gerekir.
Moral ve Ruhsal Güç: Dışsal tehditlere karşı toplumun moralini, kültürel kimliğini ve ortak yaşam iradesini koruyan bir iç kale gibidir. Milli irade temelli istem ve talepler belirleyici olandır. Birlikte yaşama iradesinin beyanı temel bağlardan biridir.
Görünmeyen Direniş: Fiziksel savaşın ötesinde, kültürel, ahlaki ve sosyal bağların savunulduğu alandır. Dilini, dinini ve tarihini bilen toplulukların bilinçli birlikteliği iç cephenin temelini oluşturur.
Birlikte yaşama İradesinin Toplumsal Bağları
Dil ve Kültür: Ortak bir dil veya iradi olarak ortak kabul edilen dil, ortak hikâyeler ve ritüeller, toplumu birbirine bağlar.
Adalet ve Güven: İnsanların birbirine güvenmesi, adalet duygusunun paylaşılması, ortak yaşamın temelidir. Adalet duygusu millet olgusunun temeline olması gerekenlerden biridir.
Dayanışma ve Yardımlaşma: Zor zamanlarda birbirine omuz vermek, iç cephenin en güçlü bağlarından biridir. Yardımlaşma en doğal olan bir duygu ve düşüncedir.
Ortak Bellek: Tarihsel deneyimler, acılar ve sevinçler, toplumsal hafızayı oluşturur ve bir arada kalmayı sağlar. Bunun için çağdaş ve laik eğitim gerekir. Eşitlik, düzeyi yaklaşık olanlar için sorun yaratmaz.
Millet Olgusu ile Yaklaşmak
Millet olgusu, iç cephenin en geniş çerçevesidir.
Millet = Ortak İrade: Millet, yalnızca kan bağı değil; ortak yaşam iradesi, ortak değerler ve ortak gelecek tasavvurudur. Birlikte yaşama iradesi, kişisel farklılıkları kolayca aşar.
İç Cephe = Milletin Kalbi: İç cephe, milletin içsel bağlarını koruyan, onları yeniden üreten alandır. İç cephe, “ben” in “bize” çevrildiği alan ve ortamdır.
Millet Olgusu ile Yaklaşma: İç cepheyi millet olgusu üzerinden düşündüğümüzde, bu bağların sürekliliğini sağlayan şeyin “biz” duygusu olduğunu görürüz. İç cephe, ortak yaşama iradesinin toplumsal bağlarının mekânıdır. Kimlik olgusu ise bu bağların en geniş ifadesi, ortak kimliğin ve geleceğe dönük farkındalığın ve ön görebilirlikle dayanışmanın adıdır. Millet oluşumunu oluşturan bağlar, iç cephenin bağlantılarıdır. Buna toplumsal bünyenin kılcalları diyebiliriz.
Vatandaşlık kavramının ortak varlıklar dolayımında oluşan güvenli bir ortam gerektirdiğini dikkate alarak. Vatan ile bağları koparılan insanlardan iç cephede saf tutmaları beklenemez. Vatandaşlık, yalnızca bir kimlik kartı değil; ortak varlıkların, ortak değerlerin ve ortak güvenliğin paylaşıldığı bir yaşam alanıdır. Cephede yer alması gereken insanlar vatanla bağlarını yitirirse, yani ortak değerlerin adaletli paylaşımına, güvenli bir ortama ve eşit yurttaşlık hakkına erişemezlerse, iç cephede saf tutmaları beklenemez. İç cephe, ancak ortak varlıkların korunması ve herkesin kendini bu varlıkların gerçek sahibi olarak hissetmesiyle güvenceye kavuşur. Kurum ve kurallar işletilmediğinde ilk çöken “güven” duygusu olur. Güven duygusu birleştiren, bütünleştiren ve dayanışmaya olanaklar sunandır. Millet olmanın temel harcı güven duygusudur.
“İç cephe, ortak varlıkların güvenli paylaşımıdır; vatandaşlık, bu varlıkların adaletli 0larak yararlanmasına fırsat tanıyan iradedir.” Kayırmalar, kollamalar, ayrıştırmalar ve ötekileştirmeler iç cepheyi dinamitler.
