ÖMRE BEDEL

Ömür ya­şa­ma sü­re­si eş an­la­mı yaşam. Bedel ise bir şeyin ye­ri­ni
tutan,onun ye­ri­ne geçen, eş an­la­mı kar­şı­lık. Her iki ke­li­me de
Arap­ça­dan Türk­çe­ye alın­mış­tır.
Ömre bedel, ya­şa­ma de­ğecek kadar iyi, de­ğer­li an­la­mın­da.
Prof.​Dr. Hakkı Kes­kin’in yaz­dı­ğı, Kızıl Ordu Sü­va­ri­si Trab­zon­lu Hacı
Hasan ve Ye­din­ce Oğlu, kitap ge­lecek ne­sil­le­re yol gös­te­recek
ni­te­lik­te­dir. Baba Hacı Hasan ve ye­din­ce öğul Hakkı uzun ömür­lü
ol­ma­say­dı, in­san­lık bu mi­ra­sa sahip ola­maz­dı. Ba­ba­sı an­ne­si genç yaşta
vefat eden çocuk ve to­run­lar çoğu kez ce­vap­lan­ma­yan so­ru­lar­la ya­şar­lar.
Hakkı Kes­kin ba­ba­sı 74 ya­şın­day­ken Al­man­ya’da söy­le­şi ya­pı­yor, kayda
ge­çi­ri­yor. Bu de­ne­yim­le, son­ra­ki kendi ya­şa­mın­da her olayı bel­ge­le­riy­le
not edi­yor. Yoksa bu kitap ya­zı­la­maz­dı. O ta­rih­te (1975) 32 ya­şın­da,
va­tan­daş­lık­tan çı­ka­rıl­dı­ğı için Tür­ki­ye’ye gi­de­mi­yor.
1901 yı­lın­da dün­ya­ya gelen baba erken yaşta ba­ba­sı­nı kay­be­din­ce okula
gitme ya­şın­da ça­lış­mak ve aile­si­ne yar­dım etmek zo­run­da ka­lı­yor. 1913
yı­lın­da bir Os­man­lı şehri olan Batum’a tütün de­me­ti iş­le­mek için
gi­di­yor. Bi­rin­ci Cihan Sa­va­şı baş­la­ma­dan önce Rusya’da iç savaş
ne­de­niy­le Trab­zon’a dö­ne­mi­yor. 11 yıl Kızıl Ordu’da Sü­va­ri ola­rak
sa­vaş­mak zo­run­da ka­lı­yor. Bir­kaç kez ölüm­le yüz yüze ge­li­yor. Esa­ret­ten
sonra öz­gür­lük se­vin­ci, va­ta­na geri dönme mut­lu­lu­ğu ve gö­nül­lü ola­rak
Mus­ta­fa Kemal’in as­ker­le­ri­ne ka­tıl­ma­sı.
Hakkı Kes­kin 1943 yı­lın­da Trab­zon/Maçka Ham­si­köy’de dün­ya­ya ge­li­yor.
1964 yı­lın­da Er­zin­can Li­se­sin­de mezun ol­duk­tan sonra Ber­lin Hür
Üni­ver­si­te­si (FU; Freie Uni­ver­sität) Sos­yal Bil­gi­ler Fa­kül­te­si­ni
bi­ti­ri­yor ve aynı üni­ver­si­te­de Sos­yal Bil­gi­ler ve Eko­no­mi ko­nu­la­rın­da
dok­to­ra ya­pı­yor.
1993–1997 yıl­la­rı ara­sın­da Ham­burg Eya­let Par­la­men­to­sun­da Alman Sos­yal
De­mok­rat Par­ti­si(SPD), 2005 – 2009 yıl­la­rı ara­sın­da Fe­de­ral Al­man­ya
Par­la­men­to­sun­da Sol Parti Mil­let­ve­ki­li ola­rak ça­lış­tı. Sol Parti
ma­ka­lem­de, neden SPD’den ay­rı­lıp Sol Par­ti­ye geç­ti­ği­ni yaz­mış­tım. Bugün
Al­man­ya’da gün­cel olan ko­nu­dur.
Al­man­ya’da mil­let­ve­ki­li ola­rak ça­lış­ma yön­te­mi, bir ekip­le ça­lış­ma
alanı ve ola­nak­la­rı bu ki­tap­ta çok de­tay­lı ola­rak ve­ril­miş. Hem merak
eden­ler için, hem de po­li­ti­ka­ya aktif ka­tıl­mak is­te­yen genç­ler için
kay­nak olma ni­te­li­ğin­de.
1961 yı­lın­da konuk işçi adıy­la Batı Al­man­ya’ya gelen iş­çi­le­re konuk
mu­ame­le­si ya­pıl­dı. İşçi­ler her iki ül­ke­de hak­la­rı­nı nasıl elde
ede­cek­le­ri­ni bil­mi­yor­lar­dı. Sen­di­ka­lar­da, der­nek­ler­de or­ga­ni­ze ol­ma­yı
Hakkı Kes­kin gibi Al­man­ya’ya üni­ver­si­te tah­si­li için gelen öğ­ren­ci­ler
teş­vik etti, ön­cü­lük yaptı.

-2-

Halk­çı Dev­rim­ci Bir­li­ği Ber­lin, Sos­yal De­mok­rat Halk Der­nek­le­ri
Fe­de­ras­yo­nu (HDF), Ham­burg Türk Top­lu­mu (HTT), Al­man­ya Türk Top­lu­mu
(ATT) gibi der­nek­ler­de ör­güt­len­me ça­lış­ma­la­rı yaptı. Ku­ru­cu ve
baş­kan­lık gö­rev­le­ri üst­len­di.

Po­li­ti­ka­ya ilgi duyan genç­ler çoğu kez Türk der­nek­le­rin­de ilk de­ne­yi­mi
ya­par­lar. Bugün üçün­cü, dör­dün­cü nesil Fe­de­ral Al­man­ya Par­la­men­to­sun­da,
Eya­let­ler­de veya İlçe Be­le­di­ye Mec­lis­le­rin­de po­li­ti­ka­ya ka­tı­lan­lar
Hakkı Bey gibi bü­yük­le­rin­den örnek al­mış­lar­dır.
Ki­tap­ta Tür­ki­ye ile Al­man­ya ara­sın­da kar­şı­laş­tır­ma­lar var, her iki
ül­ke­de ay­dın­la­rın daha iyi, bi­linç­li ay­dın­lan­ma­sı­nı sağ­la­ya­cak­tır.
1987 yı­lın­da bir terör ör­gü­tü­nün öl­dü­rü­le­cek­ler lis­te­sin­de ol­ma­sı
ne­de­niy­le Ham­burg po­li­si­nin Hakkı Bey’i nasıl ko­ru­du­ğu an­la­tı­lı­yor.
İkti­dar­la­rı ve hü­kü­met­le­ri yoğun bi­çim­de eleş­tir­di­ği halde can
gü­ven­li­ği sağ­la­nı­yor.
1968 – 1971 yıl­la­rın­da Al­man­ya Türk Öğ­ren­ci­ler Fe­de­ras­yo­nu (ATÖF)
baş­kan­lık ya­pı­yor. Böy­le­ce öğ­ren­ci ha­re­ket­le­rin­de aktif ola­rak rol
alı­yor. Tür­ki­ye’deki si­ya­si ge­liş­me­le­ri eleş­ti­ri­yor. Bu ne­den­le iki kez
va­tan­daş­lık­tan çı­ka­rı­lı­yor. Ba­ba­sı gibi ana­va­ta­na gi­de­mi­yor. Avu­ka­tı
Uğur Mumcu ve diğer sos­yal de­mok­rat in­san­la­rın ve Cum­hu­ri­yet Ga­ze­te­si
ya­zar­la­rın gös­ter­di­ği azim­le mü­ca­de­le ve tek­rar va­tan­daş­lı­ğa alın­ma
sü­re­si de bu ki­tap­ta et­raf­lı ola­rak ele alı­nı­yor.
Kitap beş bö­lüm­den olu­şu­yor, Kızıl Or­du­da bir Sü­va­ri, Yur­dun Ger­çe­ği­ne
Ta­nık­lık, Ekmek uğ­ru­na bir büyük Se­rü­ven, ve ye­din­ce oğul Hakkı Kes­kin,
Türk­çe­nin Ufuk­la­rın­dan Dün­ya­nın 68 Ku­şa­ğı­na, Ev­ren­sel bir Yü­rek­le
Dün­ya­yı Ku­cak­la­mak, Ömrün Be­de­li­ni Öde­mek. Dip­not­lar­la bir­lik­te kitap
451 sayfa. İki günde oku­dum, baş­la­yın­ca bı­ra­kıl­mı­yor.
Kitap ki­şi­sel bir bi­yog­ra­fi­den çok daha geniş an­la­mı içe­ri­yor, ba­şu­cu
ki­ta­bı ni­te­li­ğin­de. Tarih, sos­yo­lo­ji, po­li­ti­ka gibi çok yönlü il­ginç,
fay­da­lı bir kitap.
Cum­hu­ri­yet Ki­tap­la­rı Lis­te­sin­de ya­yın­lan­ma­sı Türk­çe dil öğ­re­ti­mi
de­mek­tir. Bil­has­sa yurt dı­şın­da ya­şa­yan­lar Türk­çe­yi ge­liş­tir­mek,
unut­ma­mak için mut­la­ka bu ki­ta­bı oku­ma­lı­dır.
Prof. Dr. Hakkı Kes­kin, top­lu­mun ya­ra­rı­nı ve re­fa­hı­nı, ta­sar­lan­mış bir
ör­güt­len­me ile ki­şi­sel ya­ra­rın üs­tün­de tut­muş­tur. Bu azim­le öm­rü­nün
be­de­li­ni öde­miş­tir.
İnsan hak­la­rı ve öz­gür­lük sa­vu­nu­cu­su ola­rak ömre bedel gay­re­tin­den
sonra iyi ki ya­şı­yor ve din­len­me­ye vakti var. Hakkı Beye daha nice
sağ­lık­lı yıl­lar di­li­yo­rum.
Hoşça kalın!
Ta­nıt­ma­ya ça­lış­tı­ğım bu kay­nak kitap:
Hakkı Kes­kin, Kızıl Ordu Sü­va­ri­si Trab­zon­lu Hacı Hasan ve Ye­din­ci Oğlu,
Cum­hu­ri­yet Ki­tap­la­rı, 2. Baskı, İstan­bul, 2022
ISBN: 978-625-7715-33-1
www.​cum­hu­ri­yet­ki­tap.​com.​tr