Felsefe kavramının anlamı, açıklaması nedir?
En anlaşılır bir açıklamayla Felsefe; insanın varoluşu, bilgi, gerçeklik, ahlâk, akıl ve yaşam gibi temel konular üzerine sistemli, eleştirel ve akılcı düşünme çabasıdır. Yunanca kökenli philosophia kavramının dilimizdeki karşılığı olan felsefe; “bilgelik sevgisi” anlamına gelir.
Felsefe, soru sormakla başlar; “Ben kimim?”, “Evrenin kökeni nedir?”, “Doğru nedir?”, “Adalet ne demektir?” gibi temel sorulara kesin yanıtlar vermekten çok, bu sorular üzerine düşünmeyi ve farklı bakış açıları geliştirmeyi amaçlar. Özetle felsefe düşünmeyi düşünmektir; sorgulayan, neden-sonuç ilişkileri kuran ve dünyayı anlamlandırmaya çalışan zihinsel, düşünsel bir uğraştır.
Felsefe kavramından yola çıkarak siz ister bilimden yana olun, ister ilimden yana... Aklınız, idrakınız neye onay veriyorsa; kaptırın kendinizi ona... Daha açık bir deyişle; isterseniz "yaşam suda başladı" diyen Darwin'e ya da isterseniz "her şeyi sudan halk ettik" diyen kutsal kitapların peşine düşün. Karar sizin! Ama bu gerçeği de iyi bilin! Şu üzerinde yaşadığımız Didim (Didyma) kentinin yamacında konuşlanmış olan Miletos kentinin toprakları üzerinde binlerce yıldır tüm görkemiyle varlığını sürdüren otantik yapının kalıtları var ya ki o ünlü Miletos Felsefe Okulu'dur. İşte orada o "tek büyük soruyu soranlar" yaşamışlar. Onlar hangi soruyu mu sormuşlar korkusuzca?
İşte şu soruyu:
"Gerçekliği meydana getiren nedir?"
Bu soruya da ilk yanıtı veren de; M.Ö. 642-546 yılları arasında yaşayan Thales olmuş. Demiş ki; her şey sudan meydana gelir. Kuşkusuz onun ardından daha değişik yanıtlar verenler de olmuş ve M.Ö. 585-528 yılları arasında yaşamış olan Anaksimenos da şu yanıtı vermiş; havadan meydana gelir. Daha sonra bir başka bilgenin de sözünü paylaşacağım ama yeniden dönersek Thales'in sözlerine; "Her şey sudan meydana gelir." deyişine... Ne dersiniz? Bu sözler çok tanıdık gelmiyor mu değerli okurlara? İslam dinindeki "Her şey sudan halk olmuştur." yargısıyla, Darwin'in " Yaşam suda başladı." savı; özünde ne kadar da benziyor Thales'in sözleriyle birbirine, değil mi?
İster Müslüman'ın Kur'anına, ister Darwin'in kuramına verin benliğinizi; ama bu sözler, Thales'in sözlerinin daha sonraki yüzyıllara düşen izdüşümü değil mi?
Ve... M.Ö. 610-546 yılları arasında yaşayan Anaksimandros'un "Her şeyin ondan yaratıldığı ve er ya da geç ona geri dönmek zorunda olduğu bir tür temel ŞEY vardır" sözlerine ne demeli? İslam inancındaki "O'ndan geldik, O'na gideceğiz" sözlerinin 6. yüzyıldan beri söylenilen, inanılan, iman edilen kutsal kitapta yer alan anlayışın ve inancın "sanki" uyarlaması değil mi?
Canınız ne isterse onu okuyun; ister bilim, ister ilim olsun yolunuzu aydınlatan kaynağınız ve de ilgi alanınız, ama öncelikle FELSEFE okuyun! Özellikle ilkçağ filozoflarını/düşünürlerini/
Yapay Zeka'nın ve algoritmaların insan beyninin yerine geçmeye heveslendiği şu dijital çağda; ilkçağdan günümüze değin kitap sayfalarına neler yazılmışsa, okuyun, aklınızın süzgecinden geçirin, bilimde ilk soruyu Sokrates mi sormuş, daha sonraki bilgeler onun yöntemini kendine mi yontmuş, aldırmayın. Yalnızca okuyun; eğer okumazsanız birileri beyinlerimizi dumura uğratmak için pek hevesli...
