Ortam değişir. Sözler, söylemler değişir. Ama ders değişmez.

Örneğin devletin giderek merkezileşmesi… Kurumların kişiler karşısında zayıflaması… Liyakat yerine sadakatin ya da biatın öne çıkması… Eleştirinin tehdit sayılması… Kötü haber getirenden hoşlanılmaması… Yönetenlerin kendilerini uyaranları dinlemek yerine susturmaya yönelmesi… Ekonomik kırılganlıkların büyük söylemlerle örtülmesi…

şte tehlike burada başlar.

değildir. Sorulan şudur:

Öyle ki ekonomi bozuluyor diyen suçlu… Hukuk aşınıyor diyen suçlu… Kurumlar zayıflıyor diyen suçlu… Toplum yoksullaşıyor diyen suçlu… Demokrasi geriliyor diyen suçlu…

ünkü ders alınmamıştır.

diye sormadık.

Taraf olmaktan düşünmeyi… Ezberlemekten anlamayı öğrenememiştir.

Bugün karşısına çıkan örüntünün daha önce hangi biçimlerde ortaya çıktığını da tanır.

Yeni kurtarıcıların yüzündeki eski iktidar tutkusunu sezer. Yeni politikaların içindeki eski yanlışları seçer.

Dünü bilmeyen bugünü anlayamaz. Bugünü anlamayan yarını öngöremez. Yarını öngöremeyen de eski tuzaklara, onları yeni sanarak yeniden, yeniden düşer.