İSTİKLAL MARŞI’NIN KA­BU­LÜ VE MİLLÎ MÜ­CA­DE­LE RUHU: TÜRK MİLLETİNİN BA­ĞIM­SIZ­LIK İRADESİNİN ŞİİRSEL İFADESİ

Özet

Türk mil­le­ti­nin ba­ğım­sız­lık mü­ca­de­le­si­nin en güçlü sem­bol­le­rin­den biri olan İstik­lal Marşı, Millî Mü­ca­de­le yıl­la­rın­da mil­le­tin mo­ra­li­ni güç­len­dir­mek ve ba­ğım­sız­lık ru­hu­nu canlı tut­mak ama­cıy­la ya­zıl­mış­tır. Şiir, büyük Türk şairi Meh­met Akif Ersoy ta­ra­fın­dan ka­le­me alın­mış ve 12 Mart 1921 ta­ri­hin­de Tür­ki­ye Büyük Mil­let Mec­li­si ta­ra­fın­dan Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti'nin millî marşı ola­rak kabul edil­miş­tir. Bu ma­ka­le­de, İstik­lal Marşı’nın or­ta­ya çıkış sü­re­ci, kabul edil­me­si, millî mü­ca­de­le dö­ne­min­de­ki iş­le­vi ve Türk mil­le­ti­nin ba­ğım­sız­lık ide­aliy­le iliş­ki­si ta­rih­sel ve aka­de­mik bir pers­pek­tif­le ele alın­mak­ta­dır.
Anah­tar Ke­li­me­ler: İstik­lal Marşı, Millî Mü­ca­de­le, Meh­met Akif Ersoy, Ba­ğım­sız­lık, Türk Mil­li­yet­çi­li­ği

1. Giriş

Türk mil­le­ti­nin tarih bo­yun­ca en önem­li de­ğer­le­rin­den biri ba­ğım­sız­lık ol­muş­tur. Özel­lik­le Bi­rin­ci Dünya Sa­va­şı’nın ar­dın­dan Ana­do­lu’nun işgal edil­me­siy­le baş­la­yan sü­reç­te Türk mil­le­ti, var­lı­ğı­nı ve ba­ğım­sız­lı­ğı­nı ko­ru­mak ama­cıy­la büyük bir di­re­niş baş­lat­mış­tır. Bu di­re­niş, tarih li­te­ra­tü­rün­de Kur­tu­luş Sa­va­şı ola­rak ad­lan­dı­rıl­mak­ta­dır.
Millî Mü­ca­de­le yıl­la­rın­da sa­de­ce as­ke­ri mü­ca­de­le değil, aynı za­man­da güçlü bir milli bi­linç ve moral oluş­tur­ma ih­ti­ya­cı da or­ta­ya çık­mış­tır. Bu bağ­lam­da mil­le­tin ba­ğım­sız­lık az­mi­ni ve vatan sev­gi­si­ni ifade edecek bir millî mar­şın ya­zıl­ma­sı gün­de­me gel­miş­tir. Bu ih­ti­yaç doğ­rul­tu­sun­da dü­zen­le­nen ya­rış­ma so­nu­cun­da Meh­met Akif Ersoy’un ka­le­me al­dı­ğı şiir, Türk mil­le­ti­nin ba­ğım­sız­lık ira­de­si­ni en güçlü bi­çim­de ifade eden eser ola­rak kabul edil­miş­tir.

2. İstik­lal Marşı’nın Ya­zı­lış Sü­re­ci

Millî Mü­ca­de­le dö­ne­min­de Türk or­du­su­nun mo­ra­li­ni yük­selt­mek ve mil­le­tin ba­ğım­sız­lık inan­cı­nı güç­len­dir­mek ama­cıy­la 1921 yı­lın­da bir millî marş ya­zıl­ma­sı için ya­rış­ma dü­zen­len­miş­tir. Ya­rış­ma, Ma­arif Ve­kâ­le­ti ta­ra­fın­dan or­ga­ni­ze edil­miş ve çok sa­yı­da şair bu ya­rış­ma­ya ka­tıl­mış­tır.
Baş­lan­gıç­ta ya­rış­ma­da para ödülü bu­lun­ma­sı ne­de­niy­le Meh­met Akif Ersoy ya­rış­ma­ya ka­tıl­ma­yı kabul et­me­miş­tir. Ancak dö­ne­min Ma­arif Ve­ki­li olan Ham­dul­lah Suphi Tan­rı­över’in ıs­ra­rı üze­ri­ne ödül şartı kal­dı­rıl­mış ve Akif bu önem­li görev için ka­le­me sa­rıl­mış­tır.
Şair, An­ka­ra’da Ta­ced­din Der­gâ­hı’nda yaz­dı­ğı şi­irin­de Türk mil­le­ti­nin ima­nı­nı, vatan sev­gi­si­ni ve ba­ğım­sız­lık ka­rar­lı­lı­ğı­nı güçlü bir şe­kil­de ifade et­miş­tir. Bu eser, kısa sü­re­de Millî Mü­ca­de­le ru­hu­nu yan­sı­tan en et­ki­le­yi­ci me­tin­ler­den biri ola­rak gö­rül­müş­tür.

3. Tür­ki­ye Büyük Mil­let Mec­li­si’nde Kabul Sü­re­ci

Meh­met Akif Ersoy ta­ra­fın­dan ya­zı­lan şiir, Tür­ki­ye Büyük Mil­let Mec­li­si’nde ya­pı­lan otu­rum­da okun­muş ve mil­let­ve­kil­le­ri üze­rin­de büyük bir etki bı­rak­mış­tır. Şiir, dö­ne­min Millî Eği­tim Ba­ka­nı Ham­dul­lah Suphi Tan­rı­över ta­ra­fın­dan Mec­lis kür­sü­sün­den okun­muş­tur.
Ya­pı­lan de­ğer­len­dir­me­le­rin ar­dın­dan şiir, 12 Mart 1921 ta­ri­hin­de oy çok­lu­ğu ile Tür­ki­ye’nin millî marşı ola­rak kabul edil­miş­tir. Bu tarih, Türk mil­le­ti­nin ba­ğım­sız­lık mü­ca­de­le­si­nin sem­bo­lik dönüm nok­ta­la­rın­dan biri ola­rak kabul edil­mek­te­dir.
İstik­lal Marşı’nın ka­bu­lü, henüz savaş devam eder­ken Türk mil­le­ti­nin ba­ğım­sız­lık ko­nu­sun­da­ki ka­rar­lı­lı­ğı­nı dün­ya­ya ilan eden önem­li bir adım ol­muş­tur.

4. Mus­ta­fa Kemal Ata­türk ve Millî Mü­ca­de­le Bağ­la­mın­da İstik­lal Marşı

Türk mil­le­ti­nin ba­ğım­sız­lık mü­ca­de­le­si­nin li­de­ri olan Mus­ta­fa Kemal Ata­türk, Millî Mü­ca­de­le bo­yun­ca milli bir­lik ve be­ra­ber­li­ğin öne­mi­ni vur­gu­la­mış­tır. Ata­türk’ün li­der­li­ğin­de yü­rü­tü­len Kur­tu­luş Sa­va­şı, yal­nız­ca as­ke­ri bir zafer değil, aynı za­man­da milli kim­li­ğin ye­ni­den inşa edil­me­si sü­re­ci­dir.
İstik­lal Marşı bu sü­reç­te, mil­le­tin ba­ğım­sız­lık ira­de­si­ni ve mü­ca­de­le az­mi­ni ifade eden güçlü bir sem­bol ha­li­ne gel­miş­tir. Marş­ta yer alan vatan sev­gi­si, ba­ğım­sız­lık tut­ku­su ve iman vur­gu­su, Millî Mü­ca­de­le’nin temel ru­hu­nu yan­sıt­mak­ta­dır.
Ata­türk de İstik­lal Marşı’nı Türk mil­le­ti­nin ka­rak­te­ri­ni en iyi ifade eden eser­ler­den biri ola­rak de­ğer­len­dir­miş­tir.

5. İstik­lal Marşı’nın Millî Kim­lik ve Top­lum­sal Ha­fı­za­da­ki Yeri

İstik­lal Marşı, yal­nız­ca bir millî marş değil, aynı za­man­da Türk mil­le­ti­nin ta­rih­sel ha­fı­za­sı­nın önem­li bir par­ça­sı­dır. Marş, ba­ğım­sız­lık mü­ca­de­le­si­nin ide­al­le­ri­ni ve mil­le­tin ortak de­ğer­le­ri­ni yan­sı­tan güçlü bir kül­tü­rel me­tin­dir.
Bugün Tür­ki­ye’de okul­lar­da, resmî tö­ren­ler­de ve ulu­sal bay­ram­lar­da oku­nan İstik­lal Marşı, Türk mil­le­ti­nin ba­ğım­sız­lık bi­lin­ci­ni canlı tutan bir sem­bol ni­te­li­ği ta­şı­mak­ta­dır.
Bu yö­nüy­le İstik­lal Marşı, hem ta­rih­sel bir belge hem de Türk mil­le­ti­nin ko­lek­tif kim­li­ği­ni şe­kil­len­di­ren önem­li bir edebî eser ola­rak de­ğer­len­di­ril­mek­te­dir.

Sonuç

İstik­lal Marşı, Türk mil­le­ti­nin ba­ğım­sız­lık mü­ca­de­le­si­nin şi­ir­sel bir ifa­de­si ola­rak tarih sah­ne­sin­de önem­li bir yere sa­hip­tir. Meh­met Akif Ersoy’un ka­le­me al­dı­ğı bu eser, Kur­tu­luş Sa­va­şı yıl­la­rın­da mil­le­tin mo­ra­li­ni yük­selt­miş ve ba­ğım­sız­lık ide­ali­ni güç­len­dir­miş­tir.
12 Mart 1921 ta­ri­hin­de Tür­ki­ye Büyük Mil­let Mec­li­si ta­ra­fın­dan millî marş ola­rak kabul edi­len İstik­lal Marşı, yal­nız­ca bir şiir değil, aynı za­man­da Türk mil­le­ti­nin öz­gür­lük ira­de­si­nin sem­bo­lü­dür.
Bugün de İstik­lal Marşı, Türk mil­le­ti­nin ba­ğım­sız­lık ve vatan sev­gi­si­ni ne­sil­den ne­si­le ak­ta­ran en güçlü kül­tü­rel de­ğer­ler­den biri ol­ma­ya devam et­mek­te­dir.

"Allah bu mil­le­te bir daha İstik­lal Marşı yaz­dır­ma­sın”

Kay­nak­ça
Meh­met Akif Ersoy, Sa­fa­hat.
Mus­ta­fa Kemal Ata­türk, Nutuk.
Tür­ki­ye Büyük Mil­let Mec­li­si Ar­şiv­le­ri.
Türk Tarih Ku­ru­mu Ya­yın­la­rı.

Mavi Didim’in de­ğer­li oku­yu­cu­la­rı, tarih sa­de­ce geç­mi­şin ay­na­sı değil, ge­le­ce­ğin pu­su­la­sı­dır. Biz­ler de bu pu­su­la­yı iyi oku­ma­lı, ta­ri­hi­mi­ze, ec­da­dı­mı­za ve on­la­rın bize bı­rak­tı­ğı onur­lu mi­ra­sa sahip çık­ma­lı­yız.
Bir son­ra­ki ya­zı­mız­da bu­luş­mak di­le­ğiy­le...
Ne mutlu Türk’üm di­ye­ne! Son­suz Sevgi ve Say­gı­la­rım­la