NEV­RUZ BAY­RA­MI… « Mavi Didim Gazetesi

22 Haziran 2021 - 07:50

NEV­RUZ BAY­RA­MI…

NEV­RUZ BAY­RA­MI…
Son Güncelleme :

19 Mart 2021 - 18:55

502 views

NEV­RUZ BAY­RA­MI…

Nev­ruz der ki ben naz­lı­yım

Sarp ka­ya­lar­da giz­li­yim

Mavi donlu gök yüz­lü­yüm

Ben­den âla çiçek var mı (Aşık Vey­sel)

* * * *

Ba­ha­rın ge­li­şi­ni müj­de­le­yen, ba­ha­rın sim­ge­si olan nev­ruz, bin­ler­ce yıl­dan beri bir bay­ram ve şen­lik ola­rak kut­lan­mak­ta­dır.

Orta Asya’da, İran’da, Ana­do­lu’da, Kuzey yarım kü­re­yi il­gi­len­di­ren tüm ül­ke­ler­de de­ği­şik şe­kil­ler­de kut­la­nır.

Nev­ru­zun an­la­mı “yeni gün”dür. Türk kay­nak­la­rın­da, Yeni yılın baş­lan­gı­cı ola­rak da kabul edil­mek­te­dir.

21 Mart kuzey yarım kü­re­nin ısın­ma­ya baş­la­ma­sı, do­ğa­nın can­lan­ma­sı, ba­ha­rın gel­me­si için önem­li bir ta­rih­tir.

Güney Azer­bay­can­lı şair, Me­hem­med Hü­se­yin Şeh­ri­yar’ın di­ze­le­rin­de Nev­ruz bir başka an­la­tı­lı­yor*(1).

Yu­mur­ta­nı göy­cek güllü bo­yar­dık

Ça­kış­tı­rıp sı­nan­la­rı so­yar­dık

Oy­na­mak­tan birce meğer do­yar­dık!

* * * *

Eli mene yaşıl aşık ve­rer­di

Irza mene nov­roz gülü de­rer­di

* * * *.

Bay­ram yeli çar­dah­la­rı yı­han­da

Nov­roz gülü gar çi­çe­ği çı­han­da

Ağ bu­lut­lar göy­nek­le­rin sı­han­da

* * * *

Biz­den de yad ey­le­yen sağ olsun

Dert­le­ri­miz goy di­kel­sin dağ olsun

* * * * *

Çin Kay­nak­la­rı­na göre Hun­la­rın, 21 Mart­ta şen­lik­ler dü­zen­le­dik­le­ri­ni, kır­la­ra çıkıp eğ­len­dik­le­ri­ni, pik­nik yap­tık­la­rı­nı ya­zar­lar. Uygur kay­nak­la­rın­da da bu şen­lik­ler­den bah­se­dil­mek­te­dir.

Ni­za­mül-Mülk ve Kaş­gar­lı Mah­mut’un eser­le­rin­de de, Nev­ruz ge­le­nek­le­ri an­la­tıl­mak­ta­dır. Nev­ruz yeni yılın baş­lan­gı­cı ola­rak kabul edil­mek­te­dir.

12 Hay­van­lı Türk tak­vi­mi­nin baş­lan­gı­cı da; 21 Mart­tır.

Sel­çuk­lu­lar ve Os­man­lı­lar dö­ne­min­de Nev­ruz kut­la­ma­la­rı çok canlı bir şe­kil­de kut­lan­mış­tı.

Nev­ruz kut­la­ma, ge­le­ne­ği Türk­ler­le bir­lik­te Bal­kan­lar’a, Kaf­kas­lar’a, Mol­dav­ya’ya ve Ma­ca­ris­tan’a kadar ya­yıl­mış­tır.

Yörük Bay­ra­mı kut­la­ma­la­rı da, bir öl­çü­de nev­ruz kut­la­ma­sı­dır.

Sivas Za­ra­lı, Halk ozanı Aşık Ali Nebi’nin nev­ruz­la il­gi­li de­yi­şi:*(2)

Bugün dağ­lar ye­şil­len­di

Sul­tan nev­ruz safa gel­din

Cümle kuş­lar hep dil­len­di

Sul­tan nev­ruz safa gel­din

* * * * * *

Bugün bahar ey­ya­mı­dır

Nev­ruz Türk’ün bay­ra­mı­dır.

Gö­nül­le­rin sul­ta­nı­dır

Sul­tan nev­ruz safa gel­din.

* * * * * * *

Geçti kış, döndü yaza

Ali Nebi’m vurur saza

Kı­zan­lar düştü alaza(aleve)

Sul­tan nev­ruz safa gel­din

Nev­ruz kut­la­ma­la­rı­na, An­ka­ra Ke­çi­ören kır­sa­lın­da, 1921′ lerde Ata­türk’ün de ka­tıl­dı­ğı bi­lin­mek­te­dir.

Bu güzel bay­ra­mın, ulu­su­mu­za ve tüm dün­ya­ya mut­lu­luk ge­tir­me­si­ni di­li­yo­rum.

Nev­ruz Bay­ra­mı­nız kutlu olsun.

***

Er­do­ğan Şahin, Didim

Kay­nak­lar.1-Yu­suf Ge­dik­li, Şeh­ri­yar ve bütün şi­ir­le­ri, Ötü­ken yay.İst.1997

2-Ad­nan Ma­hi­ro­ğul­la­rı, Dün­den Bu­gü­ne Zara