ÇAN KİMİN İÇİN ÇA­LI­YOR? « Mavi Didim Gazetesi

17 Haziran 2021 - 19:33

ÇAN KİMİN İÇİN ÇA­LI­YOR?

ÇAN KİMİN İÇİN ÇA­LI­YOR?
Son Güncelleme :

05 Mart 2021 - 17:11

491 views

ÇAN KİMİN İÇİN ÇA­LI­YOR?

Çan­lar kimin için ça­lı­yor so­ru­su­nun ya­nı­tı­nı bul­mak ge­re­ki­yor.

Bir za­man­lar İngil­te­re’de geç­ti­ği söy­le­nen bir öykü var. Öykü şöyle: Ki­li­se­nin çanı bir kez çal­dı­ğın­da, bir ki­şi­nin öl­dü­ğü­nü du­yu­rur­muş. Çan iki kez çal­dı­ğın­da say­gın bir ki­şi­nin ya­şa­mı­nı yi­tir­di­ği­ni haber ve­rir­miş. Çan üç kez çal­dı­ğın­da ül­ke­nin önde gelen bir ki­şi­si­nin öl­dü­ğü an­la­şı­lır­mış. Çan dört kez çal­dı­ğın­da, kra­lın ya­şa­mı­nı yi­tir­di­ği an­la­şı­lır­mış.

Bir gün bir kent­te sı­ra­dan bir va­tan­da­şın da­va­sı gö­rül­müş. Dava so­nu­cun­da yar­gıç adil bir karar ver­me­miş. Bir süre sonra bir çan sesi du­yul­muş. Halk kimin öl­dü­ğü­nü merak eder­ken, ikin­ci çan sesi du­yul­muş. Hangi say­gın kişi öldü der­ken, üçün­cü çan sesi du­yul­muş. Acaba ül­ke­nin hangi say­gın ki­şi­si öldü diye en­di­şe­le­nir­ken, dör­dün­cü kez çan sesi du­yul­muş. “Eyvah kra­lı­mı­zı kay­bet­tik” diye üzül­me­ye baş­la­mış­ken; çan be­şin­ci kez çal­ma­ya baş­lar. Bu kez halk “Kral­dan daha önem­li olan ne var?” so­ru­su­nu sorar.

Halk olayı öğ­ren­mek için ki­li­se­ye yö­ne­lir. Ki­li­se­ye var­dık­la­rın­da o gün yar­gı­la­nan ki­şi­nin çanı çal­dı­ğı­nı gö­rür­ler. Halk çanı çalan ki­şi­ye; “Kral­dan daha önem­li olan şey nedir?” diye so­run­ca şu ya­nı­tı alır­lar: “Ada­let öldü!” Ül­ke­nin en önem­li ki­şi­si kral iken, ada­le­tin on­dan­da daha önem­li ol­du­ğu­nu an­lar­lar.

As­lın­da ada­let hava gibi, su gibi ya­şa­mın ol­maz­sa ol­maz­la­rın­dan­dır. Ya­şa­mın ol­maz­sa ol­maz­la­rın­dan biri olmaz ise, yaşam ya­şan­maz olur. Ada­let de yaşam için ol­maz­sa ol­maz­lar­dan­dır. Ada­let­siz yö­ne­tim­ler so­run­la­rın kay­na­ğı­dır yani, ada­let­siz­lik so­ru­nun ta ken­di­si­dir. Ada­let adil yar­gı­lan­ma ile baş­lar. Yar­gı­la­ma adil de­ğil­se ada­let­ten söz edi­le­mez. Ya­sa­lar önün­de eşit­lik, ada­le­tin gü­ven­ce­si­dir. Da­ha­sı, ada­let hava gi­bi­dir, yok­lu­ğu; ya­şam­sal so­run­la­rın or­ta­ya çık­ma­sı­na neden olur!

Yar­gı­nın ba­ğım­sız­lı­ğı­nın önemi bu nok­ta­da or­ta­ya çık­mak­ta­dır. Ba­ğım­sız­lık söz ko­nu­su ol­du­ğun­da, ilk akla gelen soru; yargı ku­rum­la­rı özerk mi? Yargı ba­ğım­sız­lı­ğı­nın te­me­lin­de kuv­vet­ler ay­rı­lı­ğı var. Kuv­vet­ler ay­rı­lı­ğı yar­gı­nın her­han­gi bir ma­kam­dan emir al­ma­ma­sı­nın gü­ven­ce­si­dir. Yargı her­han­gi bir makam veya ku­rum­dan emir al­dı­ğı an ba­ğım­sız­lı­ğı­nı yi­ti­rir. Ada­le­tin ol­ma­dı­ğı yerde ot bit­mez. Ada­le­tin ol­ma­dı­ğı bir top­lum­da ana­ya­sa yok­tur, hak yok­tur, hukuk yok­tur ve dev­let yok­tur! Ana­ya­sa­mı­zın 138. Mad­de­si şöyle: “MADDE 138. – Hâ­kim­ler, gö­rev­le­rin­de ba­ğım­sız­dır­lar; Ana­ya­sa­ya, ka­nu­na ve hu­ku­ka uygun ola­rak vic­da­nî ka­na­at­le­ri­ne göre hüküm ve­rir­ler.

Hiç­bir organ, makam, merci veya kişi, yargı yet­ki­si­nin kul­la­nıl­ma­sın­da mah­ke­me­le­re ve hâ­kim­le­re emir ve ta­li­mat ve­re­mez; ge­nel­ge gön­de­re­mez; tav­si­ye ve tel­kin­de bu­lu­na­maz.

Gö­rül­mek­te olan bir dava hak­kın­da Ya­sa­ma Mec­li­sin­de yargı yet­ki­si­nin kul­la­nıl­ma­sı ile il­gi­li soru so­ru­la­maz, gö­rüş­me ya­pı­la­maz veya her­han­gi bir be­yan­da bu­lu­nu­la­maz.

Ya­sa­ma ve yü­rüt­me or­gan­la­rı ile idare, mah­ke­me ka­rar­la­rı­na uymak zo­run­da­dır; bu or­gan­lar ve idare, mah­ke­me ka­rar­la­rı­nı hiç­bir su­ret­le de­ğiş­ti­re­mez ve bun­la­rın ye­ri­ne ge­ti­ril­me­si­ni ge­cik­ti­re­mez.”

Yurt­se­ver­lik tüm yurt­taş­la­rı­nı fark­lı­lık­la­rı­na rağ­men(ve on­la­rı ko­ru­ya­rak) on­la­rı bir arada tu­ta­bil­mek­tir. Hukuk dev­le­ti tüm kurum ve ku­ral­la­rıy­la va­tan­daş­la­rı­nın do­ğuş­tan sahip ol­duk­la­rı hak­la­rı­nı ko­ru­ya­rak, on­la­rın gü­ven­lik için­de ya­şa­ma­la­rı­nı sağ­la­mak­tır.

Söz ko­nu­su olan, ana­ya­sal gü­ven­ce­ye ka­vuş­tu­ru­lan de­mok­ra­tik hak­la­rın sa­vu­nul­ma­sı­dır. Yü­rü­yüş için “lütuf ”tan söz edil­me­si ne yasal, ne de man­tık­lı bir yak­la­şım de­ğil­dir(Kı­lıç­ta­roğ­lu’nun ada­let yü­rü­yü­şü). Çünkü mu­ha­le­fe­tin ne ya­pa­ca­ğı­na ve nasıl ya­pa­ca­ğı­na ik­ti­dar karar ve­re­mez. Mu­ha­le­fet yasal hak­la­rı­nı ya­sa­la­ra uygun ola­rak kul­la­nır. Yü­rü­yüş de ana­ya­sal bir hak­tır. Bu hak şid­de­te baş­vur­mak­sı­zın kul­la­nı­lır ve bu hak­kın kul­la­nı­mı­nı ik­ti­dar gü­ven­ce­ye alır.