Erol Yıldız

Tüm Yazıları


Sağlık sektöründe ilacın yeri

  • 17 Mart 2018 Cumartesi


İlaç sektörüne yıllarını veren biriyim. İlacın hammaddesini ne şartlarda ve nereden temini olduğunu da az çok bilenlerdenim. Çalıştığım dönemlerde tapılan şirket toplantılarımda, anlatılanlar ile, siyasetçilerin anlattıkları arasında dağlar kadar fark olduğunu gözlemlemek bana üzüntü veriyor. Ülkemiz ilaç hammaddesinin büyük bölümünü yurt dışından ithal etmektedir. Üretim olarak son yirmi yıl baz alınırsa, teknoloji olarak ilerlemeler olsa da, bu sadece üretime yöneliktir. Üretim açısından düş ülkelerin patentleri alınarak, üretim satışa dönüştürülmektedir. Ham maddeler ise, iki yönden temini söz konusu olduğunu bilmekteyim.

İlaç firmalarının patentini alarak üretime sundukları ilaçların hammaddeleri, büyük bedeller ödenerek, yurt dışından getirilmekteydi. Bazı firmalar, asıl üretici firmalara rekabet edebilmeleri için, muadil ilaç olarak bilinen, eşit hammaddeli ürünlerin getirtilerek, aynı hammaddeden olan ürünü piyasaya daha ucuza sunmak için çalıştılar. Bunun da önemli kısmı, açık denizlerde gemilerden elde edilen ucuz hammaddelerin ülkeye alımıyla gerçekleşmiştir.
Şimdi gelelim ülkedeki ilaç sektörünün durumuna. İlaç bedelleri neden bu kadar yüksek diye düşünmeye gerek yok. İşte aklı selim biri neden olduğunu görebilir. Doların hangi durumda olduğu ortadadır. Artışı da, alınan hammaddeyi etkilediğinden, üretilen ilaç bu sayede pik yapmaktadır. Kutu bazında yurt dışında üretilerek alınan ilaç ise, mamul halde olduğundan elbette daha pahalı olarak ülkeye girişi söz konusudur.
İlaç tüketimi her geçen gün hızla artıyor. Bunun karşılığı, iyi beslenememe, alınan gıdaların sağlığa uygun olmaması, bunlara bağlı olarak ortaya çıkan obezite ve kalp hastalıklarının yoğun artışını söylemek mümkündür. Bu saydıklarımın artması sonucunda elbette tüketim de artacaktır. 2010 yılında ilaç tüketimi 13,5 milyar lira ile ölçülürken, 2016 yılında ise bu oran 21 milyara çıkmıştır. Günümüzde ise 30 milyar civarına çıktığı tahmin ediliyor.
Gün geçtikçe yeni uygulamalar ve bunların getirisi olan kotalar ilke, sağlık tehdit altında olması ihtimali çok yüksektir. Üstelik bunların içinde önem arz eden kanser ve buna benzer ürünlerin olmadığı gerçektir. Yani gün geçtikçe sağlık için harcanan miktar artmaktadır. İlaç sektörünün karşısında bulunan alternatif tıp ile piyasada üretilen bir çok tarımsal belgeli ürün mevcuttur. Bu ürünler üretim olarak dışarıdan gelenlerden fazla olabilir. Fakat işin aslı, ilaç konumunda olan bir ürünün etken maddesi ağırlıkta yurt dışından temin ediliyor.