Erdem Özden

Tüm Yazıları


Krizin Faturası Basın Emekçilerine Kesildi

  • 17 Eylül 2018 Pazartesi


Ülkede yaşanan ekonomik kriz herkesimi etkilediği kadar basın sektörünü de etkiledi. Ana malzeme olan kağıt fiyatlarındaki artış,matbaa malzemelerine yapılan otomatik zam ister istemez tüm sektörler gibi basın sektörünü de etkiledi.
Geçen hafta Aydın'daki gazeteciler cemiyeti bu konu ile ilgli olarak yaptıkları toplantıda14 maddelik biz çözüm önerisi sundu.Devletin matbaa sektörünü sübvanse etmesi,resmi ilan fiyatlarının artırılması, Bası nİlan Kurumunun resmi ilanlardan aldığı payın azaltılması, son nokta tali bayi payının düşürülmesi, sayfa sayısında düşürülme vb. konularda çözüm önerisi sundular. Hafta sonu bu öneriler muhalefet parti milletvekillerine ulaştırıldı.Bu hafta da iktidar milletvekillerine ulaştırılmak isteniyordu.
Ancak; Hafta sonu Basın İlan Kurumu Genel Kurulunun 13 – 15 Ağustos 2018 tarihlerinde yapılan toplantısında, Resmî İlân ve Reklâmlar ile Bunları Yayınlayacak Süreli Yayınlar Yönetmeliği’nin 43, 47 ve 64 üncü maddelerinin değiştirilmesi kararlaştırıldı. Söz konusu Yönetmelikteki değişiklikler, Resmi Gazetenin 15/3/2018 tarihli 30361 sayılı nüshasında yayımlanarak yürürlüğe bile girdi.
Yönetmelikte krizin ve patronların krizden kurtulmasının yolu zorunlu kadrolarda eksiltmeye gidilebileceği yönünde çıktı; "Basın İlan Kurumu, mevcut olumsuzlukları gidermek amacıyla yayın yerlerinde neşrolunan gazeteler için aranılan asgari fikir işçileri sayı ve görevlerin düzenlendiği aynı Yönetmeliğin asgari kadro başlıklı 64’üncü maddesinin birinci fıkrasındaki toplam on iki fikir işçisi sayısında yer alan yedi muhabirin altıya indirilerek bu fıkra kapsamındaki gazetelerin asgari fikir işçisi sayısının on bir, üçüncü fıkrasındaki toplam yedi fikir işçisi sayısında yer alan dört muhabirin ise üçe indirilerek bu fıkra kapsamındaki gazetelerin asgari fikir işçisi sayısının ise altı olarak yeniden belirlenmesine karar verdi.
Yönetmelik eski çalışanları cezalandırmak için senelerdir görev yapan basın emekçilerini çıkarmayı yasal hale getirirken hiçbir vasfı olmasa dahi KOSGEB Destek programından alınacak yeni personelin fikir işçisi sayılmasına karar verdi. Yönetmelik daha önce zorunlu kadroda bulundurulması gerekenler için Asgarî kadroda gösterilecek kişilerin;
a) En az altı ayı devamlı olmak üzere toplam on sekiz ay süreyle, fikir işçilerine ilişkin 5953 sayılı Kanun ile birlikte Sosyal Güvenlik Mevzuatına tâbi olarak çalışmış olması ve bu çalışmayı belgelendirmesi,
b) En az altı ayı devamlı olmak üzere toplam on sekiz ay süreyle kamu yayın organlarının haber hizmetlerinde kamu hukuku statüsüne göre çalışmış olması ve bu çalışmayı belgelendirmesi,
c) Yükseköğretim Kuruluna bağlı ya da denkliği kabul edilen iletişim fakülteleri veya diğer fakültelerin iletişimle ilgili bölümlerinden mezun olması,
ç) Meslek yüksekokullarının iletişimle ilgili bölümlerinden mezun olmak şartıyla basın yayın organlarında fikir işçisi statüsünde en az altı ay ara vermeden çalışmış olması ve bu çalışmayı belgelendirmesi,
d) Diplomaları Millî Eğitim Bakanlığınca kabul gören meslek okullarının iletişimle ilgili bölümlerinden mezun olmak şartıyla basın yayın organlarında 5953 sayılı Kanun ile birlikte Sosyal Güvenlik Mevzuatına tâbi olarak fikir işçisi statüsünde en az altı ayı devamlı olmak üzere toplam on iki ay çalışmış olması ve bu çalışmayı belgelendirmesi,
e) Basın kartı sahibi olması, nitelik ve şartlarından en az birine eksiksiz olarak sahip olması gerekir." demesine rağmen Yönetmeliğin 43 üncü maddesinin sonuna eklenen 11 inci fıkrasına göre; KOSGEB Genel Destek Programı Uygulama Esasları uyarınca Nitelikli Eleman İstihdam Destek Programından yararlanan gazetelerin en fazla iki kişi olmak kaydıyla aynı program kapsamında istihdam ettikleri kişileri bu Yönetmeliğin 65 ve 78 inci maddelerinde belirtilen nitelikleri taşımasalar dahi asgari fikir işçileri kadrosunda çalıştırabilmelerine olanak sağlandı.
Yaklaşık 1200 olan ana akım medya dışında Anadolu'da gazete bulunduğu düşünülürse, en az 1200basın emekçisi işsiz kalacak. Ya da Patronla ihtilaf içinde olan ancak zorunlu kadro niteliği taşıdığı için çalıştırılan emekçikler çıkartılıp yerine hiçbir vasfa haiz olmayan KOSGEB marifetiyle işe aldıkları personel bu emekçilerinin yerini alabilecek.
Sanki SEKA kağıt fabrikasını kapatıp patronları ithal kağıda mecbur edenler basın emekçileri. Sanki Deli Dumrul hesabı gelen resmi ilanlardan pay alan Basın İlan Kurumundan basın emekçileri sorumlu.

16 Eylül 2018 PAZAR
Resmî Gazete
Sayı : 30537
YÖNETMELİK
Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğünden:
RESMÎ İLÂN VE REKLÂMLAR İLE BUNLARI YAYINLAYACAK
SÜRELİ YAYINLAR YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1 –5/10/2016tarihli ve 29848 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Resmî İlân ve Reklâmlar ile Bunları Yayınlayacak Süreli Yayınlar Yönetmeliğinin 43 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(11) KOSGEB Genel Destek Programı Uygulama Esasları uyarınca Nitelikli Eleman İstihdam Destek Programından yararlanan gazeteler en fazla iki kişi olmak kaydıyla aynı program kapsamında istihdam ettikleri kişileri bu Yönetmeliğin 65 ve 78 inci maddelerinde belirtilen nitelikleri taşımasalar dahi asgari fikir işçileri kadrosunda çalıştırabilir.”
MADDE 2 –Aynı Yönetmeliğin 47ncimaddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Gazetelerin her yayın gününe ait beher nüshasının, son nokta-tali bayilerdeki satış fiyatı katma değer vergisidahilyirmi beş kuruştan daha az; bayilere ödenecek komisyon ücreti toplamı ise üzerinde yazılı meblağın yüzde kırkından daha fazla olamaz.”
MADDE 3 –Aynı Yönetmeliğin 64 üncü maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Yaygın gazeteler ile yayın yeri İstanbul, Ankara ve İzmir olan gazetelerin asgarî kadrolarında, bir sorumlu müdür (yazı işleri müdürü), bir sayfa editörü (görsel yönetmen veya sayfa sekreteri), bir haber müdürü (istihbarat şefi), altı muhabir, iki yazar bulundurmaları zorunludur.”
“(3) Yayın yeri İstanbul, Ankara ve İzmir illeri dışında, Kurum şubesi bulunan diğer illerdeki gazetelerin asgarî kadrolarında, bir sorumlu müdür (yazı işleri müdürü), bir sayfa editörü (görsel yönetmen veya sayfa sekreteri), üç muhabir, bir yazar bulundurmaları zorunludur.”
MADDE 4 –Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 5 –Bu Yönetmelik hükümlerini Basın İlan Kurumu Genel Müdürü yürütür.