Erol Yıldız

Tüm Yazıları


Kentsel dönüşümün sosyal olumsuz etkileri

  • 13 Şubat 2018 Salı


Kentsel dönüşümün her kesime olumlu olup olmadığını hep düşünüp durdum. Konuya sosyal açıdan bakıldığında, dönüşüme uğrayacak olan bölgenin sosyal yapısının kesin olarak incelenmesi gerekiyor. Burada yaşayanların ekonomik durumundan tutun, yaşam tarzına kadar her şeyin incelenerek, buna göre yeniliğe gidilmesi gerekiyor. Aksi taktirde değişimden güzellik değil, çirkinlikler doğacaktır. Burada kazanan evini yenileyen değil, o bölgede işlem gören gözü açıkların rantı olarak dönüşecektir.

Geçen hafta Özel halk otobüsüyle Alaşehir’den Kadıköy’e gidiyordum. Yolda yanıma yaşlı bir bey oturdu. Kısa bir müddet sonra bana dönerek, konuşmaya başladı. “Benim bir komşum var. Çocuklarını zor şartlarda okuttu, büyüttü, evlendirdi. Şu gördüğünüz yerde onunda bir evi vardı. Burası orta halli ve düşük geliri olan ailelerin evinin olduğu bir yerdir. Yaşayanların çoğunluğu ise emeklidir. Komşum, mevcut evini zorunlu olarak kentsel dönüşüme verdi. Bu bölgede bu değişim başlatıldığı için herkesin bu bölgede bu değişime ayak uydurması zorunlu hale getirilmiştir. Arkadaşımın evi geçenlerde bitti ve teslimi yapıldı. Fakat burada oturma şansının hiç kalmadığını söyledi. İlk başta ben de şaşırdım ama anlattıklarıyla şaşırdım. Evler eski konumundan çok farklı ve fazlasıyla lüks olarak inşa edilmiş. Evin sadece aylık aidatının beş yüz lira olduğunu söyledi. Kendisinin emekli olduğunu ve eline aylık olarak bin altı yüz lira geçtiğini, bunun beş yüz lirasını evin aidatı olarak vermem demek, zaten zor geçindiğimiz için bu işin canlı canlı ölmek anlamına geliyor. Nerede bizim kentsel dönüşüm diye yakındı. Adam haklı.”
Şu sıralar, inşaat şirketlerinin reklamlarını bol bol gördüğümüz ve yeni tepe Fikirtepe diye reklamı yapılan yerleşimde yaşıyormuş bu kişi. Kentsel dönüşüm sonrası evi yenilenerek lüks hale getirilen bu kişinin yeni araştırma içinde olduğunu söylediğinde ben şaşırmadım. Evini kiraya vermek için camına reklam asmış. Emlakçıya vermeden bu işi bitirmek istediğini söylemiş. Bu sefer de kiracı işi biraz uzuyormuş. Emlakçı ile yapacağı anlaşmada ise, sadece kiracı değil, bir de kendisinin ev sahibi olarak belirgin bir bedeli, kiracı bulunduğunda vermek gerektiğinden, kendisi kiracı aramak durumunda kalmış. Burayı kiraya verecek ve kendisi daha müsait ve cebine uygun bir yerde ev arayacak durumu araştırmaya başlamış. Bu semtte yıllarca oturan ve ömrünün altmış yılını burada geçiren, çocuklarını, torunlarını burada büyüten bu kişi, eski dostlarının ve alışkın olduğu bu yerlerden uzak kalacağı için çok üzgün. Sosyal açıdan dengelerin değiştiği bir gerçek ile karşılaşan bölge sakinleri, nasıl bir durum ile karşılaşacakları inşaatların bitiminden sonra ortaya çıkmış olması, onların mağdur olmalarına neden oluyor.
Kentsel dönüşüme uğrayacak bir yerin, yeni teknoloji ile yapılmış olması, başka bir deyimle daha modern hale getirilen konutlar oluşturulması, ilk olarak sosyal yapının öne alınarak sosyolojik parametrelerin düşünülerek yapılması gerekir. Bunun dışında yapılacak uygulamalar, birilerinin rant kapısı olmaktan başka hiçbir işe yaramaz.