Selma Erdal

Tüm Yazıları


Güncelliğini Yitirmeyen Bir Deyim

  • 01 Mayıs 2018 Salı


Bize 20. yüzyıldan miras kalan ve 21. yüzyılda iyicesine yaşamımızı elimizden alan TELEVİZYON denen aygıt; ülkemize geldi, geleli Türkçemiz de bir gelişdi, bir gelişdi ki hiç sormayın.Yalnızca Türkçemiz gelişmekle kalmadı; değer yargılarımız, dünyaya bakışımız da pek değişdi.Bu gelişmelerde, değişmelerde; olumlu yanların olmadığı söylenemez, ama olumsuzluklar da göz ardı edilemez. Kuşkusuz toplumsal yaşama ilişkin davranış kalıplarından söz etmek, bu bağlamda eleştirel yaklaşımlarda bulunmak başlı, başına bir yazı konusu olabilir. Ama bu yazımızda öncelikle dilimiz, Türkçemiz ilgi alanımızda...Örneğin; dilimize özgü kullanımlar yerine,Amerikan dizilerinden, dolayısıyla Amerikanca'dan (İngilizce'den değil) Türkçe'ye uyarlanmağa çalışılan kavram ve deyimlerle, bazen öylesine gülünç, bazen öylesine anlamsız sözcükler türetiliyor ki işte o zaman AH BENİM GÜZEL TÜRKÇEM, VAH BENİM ÜLKEMİN RESMİ DİLİ diye yakınmakdan kendimi alamıyorum.
Bu deyimlerden örnek vermek gerekirse; belki anımsayacaksınız, çünkü şu sıralar pek kullanılmıyor olsa da, daha bir kaç yıl öncesine değin herkesin dilinde "gibi'li" saat söyleme tutkusu vardı.Arkadaşlarınıza ne zaman, saat kaçda buluşacağınızı sorduğunuzda, yanıt şöyle gelirdi:-Saat beş gibi...Amerikan dizilerinde "as 5 o'clock" dedikleri için, bizim Amerikan bezleri, pardon özentileri de illa ki "saat 5 gibi " diyecekler, bizim İnegöl köfte varken, illa ki hamburger köfte yiyecekler.Dilimizdeki kullanımıyla "Saat beşde" denirse, sanki çağ-dışılık olacakmışçasına; kesinlikle "5 gibi " denecek...Kuralsız, koşulsuz, kesinlikle; "gibi'li" söyleme tutkusu... Oysa dilimizde "gibi" kıyaslama sıfatıdır, birbirine benzeyen kavramları karşılaştırmada kullanılır. Böyle konuşan birisi, demek ki "5'e benzeyen bir zaman biriminde" gelecek... O nasıl bir şeyse?...Ve o günlerden, bu günlere kullanımda sultasını, saltanatını, egemenliğini sürdüren bir başka söz dizini de; KENDİNE İYİ BAK...İlk kez tanışdığınıza da, yıllanmış dostunuza da bir zamanların gözdesi olan ve elbette ki yine Amerikan dizilerinden aktarılan GÖRÜŞELİM yerine, KENDİNE İYİ BAK ya da KENDİNİZE İYİ BAKIN demek, o güzelim, o anlamlı HOŞÇAKAL ya da HOŞÇAKALIN demek yerine...Burada dert edindiğim yalnızca Güzel Türkçemiz'in özentili sözlerle, yabancı dillerden aktarılmış söylemlerle yanlış kullanılması değil; bu yanlış kullanımla birlikte, bir de o sözcükleri sıralayanların durumları, görüşleri, görünümleri, konumları, sağlıkları...Neden mi?...Çünkü ben; bana KENDİNE İYİ BAK diyenlere, önce şöyle bir dönüp bakıyorum. Elde sigara, sofrada margarin yağlı ve de tuzlu yemekler, GDO'lu mu, doğal mı, organik mi aldırmadan, ne varsa, oburca ve sorumsuzca onları tüketmeler... Neredeyse tuvalete bile arabayla gidecekler...Sonra da bana öneride bulunuyor zat-ı muhteremler:- Kendine iyi bak...Sağolun, varolun tamam da, birazcık akıllı olun... Ben kendime hep iyi bakarım... Özellikle beslenmeme çok özen gösteririm; içeriğini okumadan hiç bir besin maddesini almam, özellikle de paketlenmiş besinler tüketmem.Hazır besinlerden satın almak yerine doğru köylü pazarlarına giderim. Yemeklerimi evde pişirir, afiyetle yerim. Margarin kullanmam, zeytinyağından şaşmam. Sigara içmem, alkol şişesinin içine düşmem.Dolmuşa binmem, her yere yürürüm. Bana yetecek kadar uyurum, ev işimi "annelerimiz gibi" hep kendim yaparım. İşleyen demir ışıldar atasözünü; yaşama geçirmiş olmakla caka satarım. Vee oyumu da 24 Haziran'da; ülkemin, ulusumun yararı için en doğru aday kimse, ona atarım...Kısacası doğanın bana verdiği sağlığı korumak için gerçek özeni gösteririm. Daha açık bir deyişle, KENDİME İYİ BAKARIM...Pekiyi de Güzel Türkçemiz'in HOŞÇAKAL'ı yerine, KENDİNE İYİ BAK deme sayrılığına yakalananlar, acaba sizler; kendinize iyi bakıyor musunuz?...Çünkü ülkemizin beyinsel ve bedensel anlamda sağlıklı yurtdaşlara, dolayısıyla da seçmelere gereksinimi var da... 24 Haziran 2018 seçimleri dolayısıyla anımsatmak istedim.