Erol Yıldız

Tüm Yazıları


Elektrik bedeli neden pahalı

  • 12 Nisan 2018 Perşembe


Abalı, abalı olalı bu denli dayak yememişti. Gelen vurdu, geçen vurdu sözüyle bağdaşan, hatta cuk diye oturan bir yapı sergiliyor. İnsanların yaşam için gerekli olan en önemli tüketim maddelerinden biri enerjidir. İşin ciddiyeti ise enerji ürünlerinin fazla tüketimi, sömürü düzeninin en başta gelen argümanlarından biri oluyor. Şehrinden köyüne kadar enerjiye ihtiyacı olmayan var mı diye sormaya gerek yok. Herkesin ihtiyacı had safhalarda.

Köyde yaşayan da, şehirde yaşayan da enerji tüketiminin vaz geçilmez unsurlarıdır. Teknolojiden tutun, günlük normal yaşama kadar her türlü gereksinimin başını enerji çekiyor. Her ay muntazam olarak bedelini ödediğimiz elektrik bedelleri, bizlere hangi şartlarda yansıyor diye acaba kaç kişi merak ediyor? Bence kimsenin umurunda bile değil. Göçebeler gibi günlük yaşamaya alışmış, hakkını aramayan, hatta haklarının ne olduğunu bilmeyen, bilmek istemeyen bir halk kesimi var ortada.
Vazgeçilmezlerin en başında olan elektrik hangi şartlarda üretiliyor? Elektrik değişlik şartlarda üretilmektedir. Kısaca buna değinirsek, değişik yöntemler ile üretim yapılan elektrik, aslında ucuz şartlarda maliyeti ortaya çıkıyor. Peki bunca pahalı olmasının nedenini hiç araştıran oldu mu? Sormaya gerek yok sadece o hem bağırıyor, hem ödüyor.
Üretilen elektriğin ülkemizdeki maliyeti aslında o kadar pahalı değil. Üç değişik tarzda yoğunlaşan elektrik üretiminin başını son yılların güncelini oluşturan HES’ler kanalıyla sağlanıyor. Barajlar ve HES’ler maliyet bakımından 1.5 sente mal oluyor. Kömürlü termik santrallerin maliyeti ise 14 sent. Doğal gaz santralleri maliyeti ise en yüksek olanı. Yani bunun da üretim bedeli 25 sent. Üretim için gerekli olan toplam HES potansiyeli 300 Khv/saat iken , yapılabilir potansiyel 180 khv/saat durumunda. Bu durum göz önünde tutulursa bizim ülke olarak üretime katkı olması için 120 kvh’nın dışarıdan temini veya pahalı olarak temini söz konusu. Peki şimdi hiç düşündünüz mü? Bunca uygun bedele üretilen elektrik neden pahalıya tüketiliyor.
1.5 sente mal olan en ucuz üretim, devlet tarafından belirlenen fiyatlarla, özel sektörden aklımda kaldığı kadarıyla 12 sente alınıyor. Bu bedelin üzerine ise satışlar belirleniyor. Net olarak size bilgi veremesem de, özel sektör ürettiği bu bedelden kar marjını koyarak tüketiciye satıyor. Bitmedi daha. Bunun üzerinde TRT payı var. Başka kısımlara kesilen paylar var. Vergileri var. Yetmiyor gibi, ihtiyaçlarını halkın emlak vergisi, su bedeli ve diğer sosyal harcamalar üzerinden alan belediyelere de ayrıca elektrik üretiminden pay veriliyor. Özel üretiyor, devlete satıyor, halka satışını özel kurumlar üstleniyor. Bir de üstüne üstlük vatandaş belediyelere pay veriyor. Bitmedi.
Biz elektrik tüketirken Türk lirası olarak değil, dolar olarak hesabını sağlıyoruz. Ödenmesi ise TL olarak sağlanıyor. Doların ve Euro’nun yoğun kur artışının yansımaları sonucunda zarar ettiği söylenen elektrik şirketleri ise ayarlama olarak sundukları bedelleri, halka daha pahalı olarak ayarlama adı altında satıyor. Haydi hepimize hayırlı olsun.