13 Aralık 2017

RSS Facebook Twitter Linkedin Digg Delicious

Salı, 14 Kasım 2017 13:35

Nük­le­er Sant­ral­lar İçin Kay­gı­lan­mak

Yazan  Selma Erdal

Nük­le­er Sant­ral­lar İçin Kay­gı­lan­mak

2015 yı­lı­nın yaz ay­la­rı ol­duk­ça sıcak geçdi ül­ke­miz için…Ve NASA 2016 yı­lı­nın kış ay­la­rı­nın da çok soğuk ge­çe­ce­ği­ni ön­gör­müş­dü, öyle de oldu…2017 yaz ay­la­rı da ol­duk­ça sı­cak­dı ve işte 2017-2018 kış ay­la­rı da ka­pı­da...​Geçen yıla göre ülke ge­ne­lin­de ha­va­lar so­ğu­ma­ğa baş­la­dı bile, bizim şirin Di­di­mi­miz'de de se­rin­le­me­ğe...

Bu du­rum­da ileri sü­re­bi­li­riz ki bu yılın kış ay­la­rın­da yine so­ğuk­lar ge­lecek, yine do­ğal­gaz ye­ter­siz­li­ğin­den söz edi­lecek ve bu ye­ter­siz­li­ğe bağlı ola­rak elekt­rik ke­sin­ti­le­ri ger­çek­le­şecek…Bu gi­di­şin so­nun­da da pek çok et­ki­li ve de yet­ki­li kişi “nük­le­er sant­ral tar­tış­ma­la­rı­nı” baş­la­ta­cak… Bu ne­den­le­dir ki bütün bu ola­sı­lık­lar ger­çek­leş­me­den “nük­le­er sant­ral­lar” ko­nu­su­nun ir­de­len­me­si­nin ye­rin­de ola­ca­ğı ka­nı­sın­da­yım. Bu bağ­lam­da bazı alın­tı­la­ra yer ver­mek is­ti­yo­rum:

“Yük­sek ener­ji kul­la­na­cak bir ge­le­ce­ğin çevre risk­le­ri de kaygı ve­ri­ci olup, bazı kuş­ku­la­ra yol aç­mak­ta­dır. Bun­lar­dan dördü özel­lik­le dik­kat çe­ki­ci­dir:

1-At­mos­fe­re bı­ra­kı­lan SERA ETKİSİ se­be­biy­le iklim de­ği­şik­li­ği ya­rat­ma­sı ko­nu­sun­da­ki ciddi ih­ti­mal ( bu gaz­la­rın en önem­li­si kar­bon­di­ok­sit olup, fosil ya­kıt­la­rın yan­ma­sın­dan kay­nak­lan­mak­ta­dır)

2-Fo­sil ya­kıt­la­rın yan­ma­sın­dan kay­nak­la­nan kir­le­ti­ci­le­rin ya­rat­tı­ğı kir­li­lik

3-Çev­re­de aynı se­bep­ler­le asi­tin art­ma­sı

4-Nük­le­er re­ak­tör risk­le­ri, arıt­ma so­run­la­rı, re­ak­tör­le­ri hiz­met ömür­le­ri­nin so­nun­da sökme risk­le­ri, nük­le­er ener­ji kul­la­nı­mın­da bir yay­gın­laş­ma­nın ge­ti­re­ce­ği teh­li­ke­ler­dir.”

Ve alın­tı­la­rı­mı sür­dü­rü­yo­rum:

“Nük­le­er ener­ji üre­te­bil­mek ancak, bugün için çö­züm­süz gö­rü­len so­run­la­rın sağ­lam çö­züm­le­re ka­vuş­ma­sı ha­lin­de haklı gö­rü­le­bi­lir. Çevre açı­sın­dan sağ­lam ve eko­no­mik ba­kım­dan cazip al­ter­na­tif­ler­le il­gi­li araş­tır­ma, ge­liş­tir­me ve nük­le­er ener­ji­nin gü­ven­li­ği­ni art­tır­ma im­kan­la­rı­nın araş­tı­rıl­ma­sı­na bi­rin­ci de­re­ce­de ön­ce­lik ve­ril­me­li­dir.”

Şimdi sıra bu alın­tı­la­rın kay­na­ğı­nı açık­la­ma­ya geldi.

Bu alın­tı­lar; Bir­leş­miş Mil­let­ler Genel Ku­ru­lu’nun 1983 yı­lın­da al­dı­ğı bir ka­rar­la ku­ru­lan ve Nor­veç Baş­ba­ka­nı Gro Har­lem Brundt­land’ın baş­kan­lı­ğın­da ça­lı­şan Dünya Çevre ve Kal­kın­ma Ko­mis­yo­nu’nun var­dı­ğı so­nuç­la­rı or­ta­ya koyan ve 1972 yı­lın­da ORTAK GE­LE­CEĞİMİZ adıy­la ya­yın­la­nan ra­por­dan­dır.

Olum­lu-olum­suz pek çok eleş­ti­ri alsa da çevre so­run­la­rıy­la il­gi­li ilk ulus­la­ra­ra­sı ça­lış­ma Roma Ku­lü­bü’nün Camb­rid­ge Üni­ver­si­te­si bilim adam­la­rın­dan Do­nel­la ve Den­nis Me­ado­ws’a ha­zır­lat­tı­ğı ve 1972 yı­lın­da ya­yın­la­nan EKO­NOMİK BÜ­YÜ­MENİN SI­NIR­LA­RI adlı rapor ol­muş­tur. Bu ra­po­run ar­dın­dan 20 yıl geç­tik­ten sonra Do­nel­la ve Den­nis Me­ado­ws ha­zır­la­dık­la­rı BÜ­YÜ­MENİN YENİ SI­NIR­LA­RI adlı ikin­ci bir ra­por­la yal­nız­ca Dünya’nın sı­nır­la­rı­nın nerde baş­la­dı­ğı­nı an­lat­mak­la kal­ma­yıp, ya­şa­nan yok oluş sü­re­ci­nin nasıl dur­du­ru­la­bi­le­ce­ği­ne iliş­kin öne­ri­ler ge­ti­ri­yor­lar.

Ve bu ra­por­dan bazı alın­tı­la­ra yer ver­mek is­ti­yo­rum. BÜ­YÜ­MENİN YENİ SI­NIR­LA­RI adlı ra­por­da bakın Me­ado­ws çifti; NÜK­LE­ER ATIK­LAR ko­nu­sun­da neler söy­lü­yor ?…

“Gü­nü­mü­zün en so­run­lu, za­rar­lı mad­de­le­ri kuş­ku­suz nük­le­er ve kim­ya­sal atık­lar. Bun­lar ör­ne­ğin; sera gazı olu­şu­mu gibi kü­re­sel bi­yo­kim­ya­sal sü­reç­le­ri et­ki­li­yor. Kim­ya­sal ola­rak başka mad­de­ler­den güç­lük­le ay­rı­lı­yor, güç­lük­le fark edi­le­bi­li­yor. Ze­hir­li un­sur­la­rı­nın yok edil­me­si ne­den­se ola­nak­sız.

Bu­gü­ne dek hiç­bir ülke nük­le­er atık so­ru­nu­na bir çözüm bu­la­ma­dı. Bu atık­lar can­lı­lar ve tüm yaşam bi­çim­le­ri için büyük bir teh­li­ke oluş­tu­ru­yor­lar: On­la­rı za­rar­sız bir mad­de­ye dö­nüş­tür­me­nin ola­na­ğı yok. Bun­la­rın yok olma sü­re­ci rad­yo­ak­tif mad­de­nin tü­rü­ne göre yüz­ler­ce hatta bin­ler­ce yıl sü­re­bi­li­yor. Nük­le­er ener­ji­nin ka­çı­nıl­maz yan ürün­le­ri ol­duk­la­rı için, mik­tar­la­rı hızla ar­tı­yor.”

İşte bilim in­san­la­rı nük­le­er sant­ral­lar için bu açık­la­ma­la­rı ya­pı­yor, kay­gı­la­rı­nı böyle dile ge­ti­ri­yor…

Cher­no­bil’in ar­dın­dan Dünya ül­ke­le­ri­nin nük­le­er sant­ral­lar ko­nu­sun­da ser­gi­le­dik­le­ri tu­tum­la­ra ge­lin­ce; Avust­ral­ya, Avus­tur­ya, Da­ni­mar­ka, Lük­sem­burg, Yeni Ze­lan­da, Nor­veç, İsveç ve İrlan­da, son­ra­dan Yu­na­nis­tan ve Fi­li­pin­li­ler nük­le­er ol­ma­yan ya da an­ti-nük­le­er po­li­ti­ka iz­le­yen ül­ke­ler ol­muş­lar. Bu arada Fin­lan­di­ya, İtalya, Hol­lan­da, İsviç­re ve Yu­gos­lav­ya nük­le­er gü­ven­lik ve an­ti-nük­le­er ko­nu­su­nu ye­ni­den in­ce­le­me­ye ya da ya­sa­lar çı­ka­rıp nük­le­er ener­ji­nin daha da bü­yü­me­si­ni ön­le­mek­le, nük­le­er re­ak­tör tek­no­lo­ji­si­nin dı­şa­lım ve dış­sa­tı­mı­nı, rad­yo­ak­tif atık­lar so­ru­nu­nun çö­züm­len­me­si­ne bağ­lan­mak­ta­dır­lar. Bir­kaç ül­ke­de nük­le­er güç ko­nu­sun­da kendi ka­mu­oy­la­rı­nı yok­la­mak için re­fe­ran­dum dü­zen­le­yecek de­re­ce­de kay­gı­lı ol­duk­la­rı­nı be­tirt­miş­ler­dir.

Bi­lin­di­ği gibi elekt­rik elde edil­me­sin­de nük­le­er ener­ji, bir üre­tim ham­mad­de­si ol­du­ğu için, bu­ra­dan kay­nak­la­nan çevre so­run­la­rı­nın in­ce­len­me­si, yal­nız­ca üre­tim saf­ha­sı için ya­pı­la­bi­lir. Nük­le­er güç sant­ral­la­rı­nın, elekt­rik ener­ji­si üre­ti­mi için ge­rek­li cev­her­le­rin çı­ka­rıl­ma­sı, re­ak­tör­de kul­la­nıl­ma­sı, kul­la­nıl­dık­tan sonra ge­ri­ye kalan nük­le­er atık­la­rın de­po­lan­ma­sı saf­ha­la­rın­da, çevre so­ru­nu­na neden ola­ca­ğı ke­sin­dir…Çev­re­yi rad­yas­yon yö­nün­den kir­le­ten nük­le­er sant­ral atık­la­rı, ka­tı-sı­vı-gaz ola­rak üç gu­rup­ta­dır.

Henüz ül­ke­miz­de ge­liş­miş bir nük­le­er ener­ji en­düst­ri­si bu­lun­ma­dı­ğı için, mik­tar ve ak­ti­vi­te açı­sın­dan nük­le­er atık­lar sorun de­ğil­dir.Buna kar­şın nük­le­er sant­ra­lın ba­şı­mı­za ne işler aça­bi­le­ce­ği­nin deh­şet­li bir ör­ne­ği tüm Dünya’nın yan et­ki­le­ri­ne tanık ol­du­ğu gibi, Ka­ra­de­niz kı­yı­la­rı­mı­zın kar­şı­sın­da­ki bir ül­ke­de Uk­ray­na’da ya­şan­mış­tır. Daha açık bir de­yiş­le Cher­no­bil tüm Dünya ka­mu­oyun­ca deh­şet­le iz­len­di­ğin­den, nük­le­er sant­ral­la­rı bir­kez daha tar­tış­ma­ya gerek gör­me­den di­yo­rum ki;

 

ENF­LAS­YO­NA BİLE EVET DİYEBİLİRİZ, AMA NÜK­LE­ER SANT­RAL­LA­RA ASLA…

Bunca risk­le­ri­ne kar­şın; hele ki halka rağ­men nük­le­er sant­ral­la­ra onay ver­mek ancak NÜK­LE­ER DE­MOK­RASİ ola­rak ta­nım­la­na­bi­lir ve ancak nük­le­er sant­ral­lar ko­nu­sun­da ye­te­rin­ce bil­gi­len­di­ril­me­miş top­lum­lar­da ya­şa­nır.

Geç­miş­de Celal BAYAR Türk hal­kı­nı; “Bu kış ül­ke­ye ko­mü­nizm ge­lecek” diye kor­ku­tur­du…Gü­nü­müz­de de her kış ön­ce­sin­de ben de ül­ke­mi­ze Nük­le­er Sant­ral­lar ge­lecek diye kork­mak­ta­yım…

Aman di­yo­rum, aman; bu kış yine Nük­le­er Sant­ral­la­rı tar­tış­mak zo­run­da kal­ma­ya­lım…Ge­le­ce­ğe yö­ne­lik en­di­şe­le­ri­mi­zi, kor­ku­la­rı­mı­zı, kay­gı­la­rı­mı­zı bir de rad­yas­yon­la bes­le­me­ye­lim…

Bu kategorideki diğerleri: « Son ATA­TÜRK­ÇÜ Söz­ler »