Erol Yıldız

Tüm Yazıları


Büyük şehir düşüncesi rant kapısıdır

  • 22 Şubat 2018 Perşembe


Cumhuriyet’in kurulmasının ardından, Osmanlı döneminde olan yaşam alanları değişerek, yeniden şekillendi. Yapılan yeniliklerle köyler, nahiyeler, ilçeler ve şehirler oluşturuldu. Gelişmiş devletlerin şehirleşmeleri örnek alınarak, kısa zamanda yerleşimler yenilendi ve idareleri belirlenerek, daha güzel idaresi sağlanmaya başlandı. Günümüzde bunların güzelliklerini yaşadık ve yaşıyoruz.

İllerde yönetim Valilere verilerek sağlandı. Çocuklarımız Vali amcalarının örnek hareketlerini her sefer izleyerek, onların yolunu idol olarak benimsedi. Diğer yerleşimlerde ise aynı güzellikleri Kaymakamlar sağlamaktaydı. Yeni değişikliklerin kapıda olduğunu ülkeyi yöneten yetkililerden öğreniyoruz. Belli ki, çocuklarımız bu düşüncelerinden mahrum ve içleri buruk kalacak.
Neden diye sorarsanız, yakın bir gelecekte, yeni belirlenecek KHK’lar ile görevler değişecek. Bu değişimler ile umarız aşılamayacak yaraları beraberinde getirmez. İyi veya kötü diyebileceğim konular hakkında söz söylemek için henüz erken görülse de, geçen günlerde yapılan uygulamalarla bazı konuların ranta dönüştüğünü görmek beni ürkütüyor. Mesela buna örnek vermek gerekirse, bazı illerin büyük şehir konumuna dönüştürülmesi sonucunda, o şehre bağlı olan bir çok belde ve yerleşim birimi ya bağlı olduğu ilçeye, ya da iline mahalle olarak bağlanmıştır. Bunun ne gibi zararı olur diye düşünenler olacaktır. Bence zarar oldukça fazla görülmektedir. İşin ucunda biraz denilecekten epeyce fazla da siyasi rantın koktuğunu anlamak o kadar güç değil.
Mesafeye bakılmaksızın, eskiden belde olan bir yerleşim, büyük şehre dönüşümden sonra, daha önce bağlı olduğu ilçeye mahalle oldu. Yani ilçesi ile arada kırk kilometre olan bir belde o ilçenin mahallesi oldu. Bu örneğe çok daha çarpıcı olanlarını katabiliriz. İlk olarak rantın asıl büyüğünden söz etmek lazım.
Bağlandığı ilçe ile belde arasındaki mesafeyi imara açmanın getirisini hele bir düşünün. Karşınıza çok güzel sonuçların doğabileceği görüntüler ortaya çıkacaktır. O bölge, o kırk kilometre mesafe bir anda parsellenerek, birilerinin kullanımına sunulması basit olacaktır. İşin siyasi rantı ise daha güzel hale gelebilir. O bölgede siyasi gelişim, bu sayede kendi tabanına oy sağlayacak yeni yerleşimleri ortaya çıkacağından, siyasi kazanım için belki de rantın en büyüğü ortaya çıkmaktadır.
Kaymakamların ve valilerin yetkilerinin azaltılması, işlerin daha rahat hale getirilmesi ve tek elden sağlanması açısından güzellik katan iştir. Bu yapılanmada büyükşehir düşüncesinin yanında, bazı illerin ise bütün şehir olarak düşünülmesi de, bir çok belediyenin kaldırılarak, önceden yapılan uygulama gibi değerlenmesi durumu olacaktır. Umarız bu çalışma halkın ihtiyaçlarına göre hazırlanarak, ranta gözlerini açmadan onlara uygun güzellikte gelişir. Bakalım göreceğiz.