Av Faruk Haksal

Tüm Yazıları


19 mayıs 2019 ve nutuk...

  • 18 Mayıs 2019 Cumartesi


Bundan tam 100 yıl öncesinin 19 Mayıs gününde Samsun’a, Osmanlı Ordusu’nun 9.uncu Ordu Müfettişi olarak ayakbastı.
Resmi görevi, Erzurum, Sivas ve Van illeri ile Samsun ve Erzincan ilçelerinde asayişin sağlanmasıydı…
O… Kurmaylık penceresinden ülkeye bakıyor ve şunları görüyordu:
“1919 yılı Mayısının 19'uncu günü Samsun'a çıktım.
Genel durum ve görünüş:
Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu topluluk, Genel Savaşta (Birinci Dünya Savaşında) yenilmiş, Osmanlı ordusu her yanda zedelenmiş, koşulları ağır bir ateşkes anlaşması imzalanmış. Büyük Savaşın uzun yılları boyunca, ulus, yorgun ve yoksul bir durumda. Ulusu ve ülkeyi Genel Savaşa sürükleyenler, kendi yaşamlarının kaygısına düşerek, yurttan kaçmışlar. Padişah ve Halife olan Vahdettin, soysuzlaşmış, kendini ve yalnız tahtını koruyabileceğini umduğu alçakça önlemler araştırmakta. Damat Ferit Paşa'nın başkanlığındaki hükümet, güçsüz, onursuz, korkak, yalnız padişahın isteklerine uymuş, onunla birlikte kendilerini koruyabilecek herhangi bir duruma boyun eğmiş.
Ordunun elinden silahları ve cephanesi alınmış ve alınmakta…
İtilâf devletleri, ateşkes anlaşması hükümlerine uymayı gerekli görmüyorlar. Birer uydurma nedenle, İtilâf donanmaları ve askerleri İstanbul'da. Adana ili Fransızlar; Urfa, Maraş, Antep İngilizlerce işgal edilmiş. Antalya ile Konya'da İtalyan birlikleri, Merzifon'la Samsun'da İngiliz askerleri bulunuyor. Her yanda yabancı devletlerin subay ve görevlileri ve özel adamları çalışmakta. Daha sonra, sözümüze başlangıç olarak aldığımız tarihten dört gün önce, 15 Mayıs 1919'da İtilâf Devletlerinin uygun bulmasıyla Yunan ordusu İzmir'e çıkarılıyor.
Bundan başka, yurdun dört bir bucağında Hıristiyan azınlıklar, gizli, açık, özel istek ve amaçlarının elde edilmesine, devletin bir an önce çökmesine çaba harcıyorlar.
Sonradan elde edilen güvenilir bilgi ve belgeler, İstanbul Rum Patrikliğinde kurulan Mavri Mira Kurulu'nun illerde çeteler kurmak ve yönetmekle, gösteri toplantıları ve propagandalar yaptırmakla uğraştığını doğruladı. Yunan Kızılhaçı, Resmi Göçmenler Komisyonu, Mavri Mira Kurulu'nun çalışmalarını kolaylaştırmaya yardım ediyor. Mavri Mira Kurulu'nca yönetilen Rum okullarının izci örgütleri, yirmi yaşını aşmış gençleri de içine alarak her yerde geliştiriliyor.
Ermeni Patriği Zaven Efendi de, Mavri Mira Kurulu ile düşünce birliği içinde çalışıyor. Ermeni hazırlığı da tam olarak Rum hazırlığı gibi ilerliyor.
Trabzon, Samsun ve bütün Karadeniz kıyılarında kurulan ve İstanbul'daki merkeze bağlı Pontus Cemiyeti kolaylıkla ve başarıyla çalışıyor…”

[Devamı… Ya kitaplığınızdadır ya da en yakın kitapçıda sizi bekliyor…]

Yani…
Kıssadan hisse ve sözün özeti şu: Nutku okumadan bu ülkenin nasıl, hangi koşullarda ve hangi ilkeler üzerinde inşa edildiğini bilemeyiz.
Bugünü göremeyiz.
Hatta –gerçek anlamda- Atatürkçü bile olamayız…
İçine yuvarlandığımız karanlık çukurun genişliğini ve derinliğini görüp/anlayamayız; bizi yukarı tırmandıracak ipin ucunu yakalayamayız…

Okuduğunuz bu satırlara tarih düşüyoruz:
- 19 Mayıs 2019!.. Cumartesi.
Bundan sonrası size kalmış.